Tahran şehir turu: Niyaveran Sarayı ve Saadabad Sarayı – Tahran Sarayları Turu

Sa’dabad Külliyesi, İran’ın Büyük Tahran bölgesindeki Şemiran’da bulunan Kaçar ve Pehlevi hükümdarları tarafından inşa edilmiş bir komplekstir. Tahran’ın en güzel kraliyet saraylarından biri olup, Saadabad‘ın kuzeybatısındaki yüksek bir noktada yer almaktadır.

Sa’dabad Külliyesi, İran’ın Büyük Tahran bölgesindeki Şemiran’da bulunan Kaçar ve Pehlevi hükümdarları tarafından inşa edilmiş bir komplekstir. Saadabad, kuzeyden Elburz Dağları’na, doğudan Golabdare’ye, batıdan Velenjak’a ve güneyden Tajriş’e kadar çevrilidir. Günümüzde İran Cumhurbaşkanı’nın resmi konutu kompleksin bitişiğinde yer almaktadır. Kompleks ilk olarak 19. yüzyılda Kaçar hükümdarları tarafından inşa edilmiş ve kullanılmıştır. Kompleksin genişletilmesinin ardından, Pehlevi Hanedanı’ndan Rıza Şah 1920’lerde burada yaşamış ve oğlu Muhammed Rıza Pehlevi 1970’lerde buraya taşınmıştır. 1979 Devrimi’nden sonra kompleks müzeye dönüştürülmüştür. Kompleksin bazı bölümleri şu anda ziyaretçilerin gezebildiği müzeler olarak hizmet vermekte olup, bazı bölümleri ise ülkenin çoğu eserinden, konumundan ve kültürel yönünden sorumlu olan İran Kültür Mirası Örgütü tarafından kullanılmaktadır. Ziyaretçilerin ve kullanıcıların refahı için çeşitli olanaklara sahip olan kütüphane, dokümantasyon merkezi, Basra Körfezi Oditoryumu, Synmamlt salonu, Ivan Attar amfi tiyatrosu, yerel radyo istasyonları, ibadethane, sağlık ve spor istasyonları, atölyeler, onarım çalışmaları ve müze objeleri, çok sayıda sera ve daha fazlası bulunmaktadır.
Saadabad Kültür ve Tarih Kompleksi, 17 saray, müze ve salondan oluşmaktadır. Kompleksin Kapıları
Rıza Şah’ın komplekse girdiği Nezamie Kapısı
Cumhurbaşkanlığı teşkilatı için Zaferanie Kapısı
İmparator Muhammed Rıza Pehlevi’nin komplekse girdiği Darband Caddesi Kapısı
Darband Meydanı Kapısı
Cafer Abad Kapısı (1.)
Cafer Abad Kapısı (2.)
Nehir Kapısı
Beyaz Saray Kapısı

Ana Binalar
⦁ Kaçar Şah Ahmed Evi (Niavaran Kompleksi’ndeki Kaçar Şah Ahmed Köşkü ile karıştırılmamalıdır)
⦁ Yeşil Ev (Şahvand Evi olarak da bilinir)
⦁ Mellat Müzesi (Muhammed Rıza Pehlevi ve Farah Diba’nın yaşadığı Beyaz Saray)
⦁ Doğa Tarihi Müzesi (Şu anda başkanlık teşkilatı tarafından kullanılan Özel Ev)
⦁ Güzel Sanatlar Müzesi (Kara Ev)
⦁ Antropoloji Müzesi (Şems Evi, Şems Pehlevi’nin adını almıştır)
⦁ Cam Eşya ve El Sanatları Müzesi (Muhammed Rıza Pehlevi’nin kız kardeşi Eşref Evi)
⦁ 36 Numaralı Değişiklik Binası (bir devlet kurumu) – Gulam Rıza Pehlevi’nin adını taşıyan Gulam Rıza Evi
⦁ Ana Kraliçe Evi (şu anda cumhurbaşkanlığı teşkilatı tarafından kullanılmaktadır)
⦁ Rıza Şah’ın oğlu Ahmed Rıza Evi (şu anda cumhurbaşkanlığı teşkilatı tarafından kullanılmaktadır)
⦁ Kompleksin yönetimi (Rıza Şah’ın oğlu Abdül Rıza Pehlevi’nin adını taşıyan Abdül Rıza Evi)
⦁ Eğitim Merkezi (Gulam Rıza Pehlevi’nin oğlunun adını taşıyan Behman Evi)
⦁ Askeri Müze (Eşref Pehlevi’nin oğlunun adını taşıyan Şehram Evi)
⦁ Sanatsal Eserler Müzesi (Annesi Feride Gutbi’nin Evi) Farah Diba’nın)
⦁ Behzad Müzesi (1. Rıza Pehlevi Evi, II. Rıza Pehlevi’nin adını almıştır)
⦁ Hazine Müzesi (Dafine Müzesi) – 2. Rıza Pehlevi Evi, şu anda Cumhurbaşkanlığı teşkilatı tarafından kullanılmaktadır
⦁ Mir Emad Hat Müzesi (Farahnaz ve Ali Rıza Evi, Muhammed Rıza Pehlevi’nin çocukları Farahnaz ve Ali Rıza’nın adını almıştır)
⦁ Abkar Müzesi (Leyla Pehlevi’nin adını almıştır)

Beyaz Saray
Beyaz Saray 1931-1937 yılları arasında inşa edilmiş ve Pehlevi yazlık konutu olarak hizmet vermiştir. Bu saray, 2164 metrekarelik bir alana kurulmuştur; iki katlı ve bir bodrum katı olmak üzere toplam 5000 metrekarelik bir alana sahiptir. Bu bina, Muhammed Rıza Şah’ın resmi resepsiyonunun yapıldığı on büyük tören salonu da dahil olmak üzere 54 üniteden oluşmaktadır. Bu binadaki en büyük tiyatro, yemek odası olarak kullanılan 220 metrekaredir. Dışarıdaki iki bronz çizme, devrimden sonra görevden alınan Rıza Şah’ın dev heykelinden geriye kalan tek şeydir. Modern bina, abartılı mobilyalar, resimler, bir kaplan postu ve devasa, özel yapım halılarla doludur. Duvarlara katlanan gizli klima üniteleri ile zamanında lüksün zirvesiydi. Üst kattaki Tören Salonu’nda, İran’da dokunmuş en büyük halılardan biri olduğu söylenen 143 metrekarelik bir halı bulunmaktadır.

Yeşil Ev Müzesi
Saadabad kompleksindeki en güzel saraylardan biridir. Saadabad’ın kuzeybatısında, daha yüksek bir arazide bulunan bu saray, Kaçar döneminin sonlarında inşa edilmiş ve Pehleviler tarafından kapsamlı bir şekilde yenilenmiştir. Eskiden bu bina, büyük toprak sahiplerinden biri olan ve binayı Rıza Şah’a satan “Ali Han” adlı birine aitti. Rıza Şah burada sadece bir yıl yaşadı ve görünüşe göre tavandaki ayna sarkıtları olmasa da yatağı biraz yumuşak bulmuş ve yerde yatmış. Daha sonra özel bir resepsiyon salonu (üst kat) ve özel konuklar için bir konut (alt kat) olarak kullanılmıştır. Dış görünümü Zencan eyaletinden gelen nadir inci yeşili taşlarla kaplı olduğundan, Yeşil Saray olarak adlandırılmıştır. Bu saray, 1203 metrekarelik bir alana sahip iki katlı bir binadır. Tasarımı, uygun şekilde Ayna Salonu ve yatak odasındaki duvardan duvara aynalarla son derece gösterişlidir. Bu sarayın en ilgi çekici kısmı, yetmiş metrekarelik büyük bir halının bulunduğu ayna salonudur.